Laatste wilsbeschikking

Je kan zelf bepalen wat er met je lichaam gebeurt na je overlijden. Deze keuzes kan je laten registreren in een laatste wilsbeschikking inzake de wijze van lijkbezorging. Dit document kan je opvragen bij de Dienst Burgerzaken in de gemeente.

De verklaring wordt geregistreerd in het bevolkingsregister (Rijksregister). Bij elk overlijden gaat de gemeente na of er een geregistreerde wilsbeschikking bestaat.

Procedure

Hoe dien je een laatste wilsbeschikking in?

Je dient een gedateerde en ondertekende verklaring in bij de dienst Burgerzaken van je gemeente.

De gemeente registreert de verklaring en bezorgt je een ontvangstbewijs.

In onze gemeente is een invulformulier beschikbaar. Een model van laatste wilsbeschikking vind je op de website van het Agentschap Binnenlands Bestuur. Contacteer dienst burgerzaken voor meer informatie.

Wat zijn de wettelijke mogelijkheden na een overlijden?

Je kan kiezen voor een begraving of crematie.

Na crematie kan je kiezen voor:

  • begraving van de as op de begraafplaats

  • bijzetting van de urne in een columbarium (urnenmuur)

  • uitstrooiing van de as op de strooiweide van een begraafplaats

  • uitstrooiing van de as op de territoriale zee grenzend aan BelgiĆ«

  • bewaring, begraving of uitstrooiing van de as op een andere toegelaten plaats

Bewaring of uitstrooiing buiten de begraafplaats is enkel mogelijk:

  • wanneer de overledene dit schriftelijk heeft vastgelegd

  • of, bij gebrek aan een wilsbeschikking, op gezamenlijk verzoek van:

    • de partner

    • en de nabestaanden in eerste graad

Voor minderjarigen is toestemming van de ouders of voogd vereist.

Hoe kan ik het ritueel voor de uitvaartplechtigheid bepalen?

In de laatste wilsbeschikking kan je ook de gewenste levensbeschouwelijke overtuiging van de uitvaartplechtigheid laten registreren, bijvoorbeeld:

  • Katholieke godsdienst

  • Protestantse godsdienst

  • Anglicaanse godsdienst

  • Orthodoxe godsdienst

  • Joodse godsdienst

  • Islamitische godsdienst

  • vrijzinnige overtuiging

  • neutraal plechtigheid.

Opgelet: als je geen keuze van ritueel hebt aangeduid in jouw laatste wilsbeschikking, wil dat niet zeggen dat je expliciet aangeeft dat je geen ritueel wenst. Daarvoor maak je best een aparte verklaring op, bv. bij een notaris.

Nadeel hierbij is dat een testament meestal pas geopend wordt nadat de uitvaart plaats heeft gehad. In dat geval kennen de nabestaanden jouw wensen over het ritueel voor de uitvaartplechtigheid niet, en kiezen ze misschien een andere vorm van ritueel.

Kunnen er nog wijzigingen worden gemaakt zodra ik mijn laatste wilsbeschikking heb ingediend?

Het is altijd mogelijk om zelf wijzigingen aan jouw laatste wilsbeschikking in te dienen via een nieuwe aanvraag bij de Dienst Burgerzaken. Jouw nabestaanden kunnen echter niets veranderen aan de wilsbeschikking en moeten jouw laatste wil nakomen.

Mogen de nabestaanden na crematie de as van een overledene zelf bijhouden?

De nabestaanden kunnen de as van een overledene bewaren overeenkomstig de wettelijke voorwaarden.

Wanneer de bewaring eindigt , moet de as:

  • worden teruggebracht naar de begraafplaats om er begraven, bijgezet in een columbarium of uitgestrooid te worden

  • of kan de as worden uitgestrooid, bewaard of begraven in een urne vervaardigd uit biologisch afbreekbare materialen op een door de gemeenteraad afgebakende andere plaats dan de begraafplaats.

Regelgeving

  • Decreet van 16 januari 2004 op de begraafplaatsen en de lijkbezorging.

  • Gemeentelijk reglement op de begraafplaatsen van 18 mei 2026

Meer info

In de laatste wilsbeschikking kan je aangeven:

  • of je kiest voor een begraving of crematie

  • of je kiest voor een bijbegraving of bijzetting van de urne van de eerder overleden echtgenoot of persoon met wie je een feitelijk gezin vormde of kiest voor een gezamenlijke uitstrooiing van beide assen

  • welke bestemming je wenst te geven aan de as na crematie

  • of je jouw lichaam wilt afstaan aan de wetenschap

  • volgens welke levensbeschouwelijke overtuiging de uitvaartplechtigheid mag verlopen

  • in welke gemeente je laatste rustplaats zal zijn (in BelgiĆ« of in het buitenland)

  • en of je een uitvaartcontract hebt.

Bij elk overlijden gaat de gemeente na of de overledene een laatste wilsbeschikking heeft laten registreren.